Dit is waarom zelfkennis zo belangrijk is

Artikel - Dit is waarom zelfkennis zo belangrijk is

Luister je liever de podcast?

Zelfkennis. Weten wie je bent. Dat is toch niet zo moeilijk?

Daar stond ik. Ik had dat papiertje bijna in handen. Zeven jaar had ik er hard voor gewerkt. Ja, iets te lang, dat wist ik zelf ook wel. Dat papiertje waarop ging staan dat ik met succes mijn opleiding had afgerond. Dat ik nu ‘Master in de Wetenschapscommunicatie’ was. Top, en nu?

Geen tijd om stil te gaan zitten natuurlijk. Het was tijd om mee te gaan doen aan het ‘echte’ leven. Een baan, met een inkomen, zodat je voor jezelf kunt zorgen. Onafhankelijk zijn. Meedraaien in de samenleving zoals van je verwacht wordt.

Ik had alleen geen idee wat ik wilde gaan doen. Wat ik niet wilde worden, daar had ik wel een paar aanwijzingen voor. Ik had genoten van mijn opleiding Biologie, maar wetenschapper worden? Nee, dat was niks voor mij.
En nu kon ik freelance wetenschapsjournalist worden. Schrijven, hartstikke leuk, maar om daar nou continu mee bezig te zijn om er daarna keihard aan te werken om een artikel te verkopen? Dat zag ik mezelf nog niet doen.

Maar wat dan wel? Waar was ik eigenlijk goed in? Wat wilde ik nou echt? Ik had geen flauw idee…


Zelfkennis is…


Zelfkennis. Zo’n heerlijk breed begrip. Zo breed dat je eigenlijk nog geen idee hebt wat daar dan allemaal mee bedoeld wordt.
Wat het betekent is dat jij weet wie jij bent. Je weet wat echt bij jou past. Waar jij je goed bij voelt. Je weet wat jouw kwaliteiten zijn. Waar jij sterk in bent. En je weet waar jij graag mee bezig bent. Wat jij belangrijk vindt en wat jou drijft.

Maar het gaat niet alleen om al jouw sterke, positieve kanten. Zelfkennis betekent ook dat je weet waar jij minder goed in bent en wat jouw valkuilen zijn. Je hebt inzicht in jouw eigen patronen en copingstrategiën. En je weet wat jij over jezelf en de wereld geloofd, wat jouw overtuigingen zijn. Overtuigingen die je mogelijk ook belemmeren, tegenhouden.

Maar waarom is het nou zo belangrijk om dit van jezelf te weten?


Zelfkennis in je loopbaankeuze


Voor de hand ligt natuurlijk de loopbaankeuze. Voor een goede loopbaankeuze is het ten eerste belangrijk dat jij weet waar jij goed in bent en energie van krijgt; jouw talenten en energiegevers. Maar ook wat jou interesseert en wat jij belangrijk vindt. De laatste tijd hoor je heel veel mensen zeggen dat ze op zoek zijn naar voldoening en dan is het belangrijk om iets te vinden waar jij voor jouw gevoel aan bijdraagt.

Maar het is ook belangrijk om te weten in wat voor soort omgeving jij prettig kunt werken. Hou jij van een rustige of een levendige omgeving. Vind je het fijn om competitief aan de slag te gaan of werk je vooral liever samen binnen een team.


Een functie kiezen zonder zelfkennis

Maar wat nou als je deze zelfkennis niet hebt? Dan is het heel lastig om je weg te vinden in de onoverzichtelijke jungle van onze arbeidsmarkt. Zoveel werkgevers, zoveel functies. Probeer dan maar eens te vinden wat jou op het hart geschreven is.

Op dat moment is de kans groot dat je ergens een keuze maakt die niet bij jou past. Je gaat voor de baan met het hoogste salaris, omdat het daar voor jouw gevoel om gaat. Omdat dat belangrijk lijkt in onze wereld.
Ook kan het zijn dat je er voor kiest om je te laten adviseren door je omgeving. Door je ouders, door je vrienden. Maar zij hebben eigenlijk ook geen idee wat nou echt bij jou past. Zij adviseren jou vanuit hun eigen ervaringen en overtuigingen.

Vaak maak je een keuze die op het eerste gezicht goed lijkt. Ik deed dat in ieder geval wel.
Of nou ja, ik praatte het voor mezelf goed, ook al vroeg ik me al meteen af hoe lang ik dit uberhaupt wilde doen.
Na een tijdje je werk te hebben gedaan, kom je er dan achter dat je helemaal niet gelukkig wordt van waar je mee bezig bent. En ondertussen heb je nog steeds geen idee, wat je dan wel wil gaan doen.


Zelfkennis voor richting in je leven


Maar je loopbaan is natuurlijk niet het enige deel in je leven waar je richting in moet bepalen. Er speelt nog zoveel meer in je leven. Zelf zie ik je loopbaan het liefst als maar een beperkt deel van je leven, ook al spendeer je er wel een groot deel van je tijd en energie aan.

Maar er is nog zoveel meer in je leven.

  • De mensen met wie je om wil gaan.
  • Je partner; wil je een partner en if so, wil je latten, samenwonen, trouwen?
  • Kinderwens; wil je kinderen ja of nee?
  • Waar en hoe wil je wonen?
  • Je hobbies, sporten, reizen.

Het gaat er hier om dat jij weet welke doelen jij hebt. Wat wil jij hebben bereikt en ervaren in jouw leven? Om te kunnen bepalen hoe jij wilt dat jouw leven eruit ziet, is het weer belangrijk om te weten wie jij bent en wat voor jou belangrijk is.

Als je niet weet wat je wil, wil je alles

Op het moment dat jij niet de zelfkennis hebt, om dit voor jezelf te bepalen, ga jij je laten leiden door wat je ziet gebeuren in je omgeving. Jouw succes meet je af aan wat je vrienden doen. Of zelfs nog verder dan dat. Aan alle mooie foto’s die jij ziet op social media.

Als je dat ziet, wil jij ook die topbaan met dat geweldige salaris en die (lease)auto voor de deur. Wil je dat gave huis. Een fijn gezin en een grote groep vrienden waar je veel tijd mee doorbrengt. Interessante hobbies, verre reizen. Alles.

Maar is dat ook echt allemaal belangrijk voor je? Want er gaat een moment komen waarop je er achterkomt, dat niet alles mogelijk is. Tenminste niet op hetzelfde moment.
Die baan met dat topsalaris kost zoveel tijd, dat het ten koste gaat van de tijd die je met je gezin door wil brengen.
Dat mooie grote huis kopen, zorgt ervoor dat je niet die verre reis kunt betalen.
Enzovoort.
En op dat moment voelt het alsof er nog steeds iets ontbreekt. Dat je nog meer nodig hebt om je gelukkig te voelen. Om tevreden te kunnen zijn.

Zelfkennis helpt jou om te zien wat voor jou echt belangrijk is.
Is het dat grote huis of toch het kunnen maken van verre reizen?
Die baan die 80 uur van je week opslokt of tijd voor je familie en vrienden.

Jezelf kennen betekent meestal dat je niet meer wilt, maar juist minder. Je kunt namelijk authentieke keuzes maken. En je meet je succes niet af aan wat de buitenwereld ‘lijkt’ te bereiken, maar aan of jij doet en waar jij gelukkig van wordt.


Zelfkennis heb je nodig voor je persoonlijke groei


Zelfkennis geeft je niet alleen inzicht in wie jij bent en wat jij in je leven wilt. Je hebt het ook nodig om jezelf te kunnen ontwikkelen. Want, om te weten hoe je gaat komen waar je wil zijn, moet je wel eerst weten waar je nu staat.

Veel van wat we doen doen we onbewust. Leuk dat je 24/7 met jezelf zit opgescheept, maar dat betekent niet dat je alles wat je doet ook helemaal bewust meemaakt. Vanaf jongs af aan heb jij jezelf patronen en strategiën aangeleerd, die als olifantenpaadjes in je brein liggen opgeslagen. Je hebt dat pad al zo vaak genomen, dat dat het pad van de minste weerstand is. En jouw brein houdt van de minste weerstand. Dat kost minder energie.

Je komt in een situatie terecht, die jouw brein bekend voorkomt. Je brein denkt “Hey, dit ken ik. De vorige keer hebben we
strategie X uitgevoerd. Dat werkt vast weer.” En als een bijna automatische reactie voer je weer diezelfde strategie uit.
Vaak werkt die strategie alleen niet meer of in ieder geval niet op deze situatie. Het enige wat je je afvraagt is: Waarom lukt het me toch maar niet?

Zelfkennis leert jou zien wat jouw patronen en copingstrategieën zijn. Je komt er achter welke overtuigingen jij allemaal hebt, en welke daarvan jou tegenhouden. En ook al heb jij al heel veel paden aangelegd. Het betekent niet dat je geen nieuwe paden meer kunt vormen.

Het begint bij je bewust worden van welke patronen en overtuigingen jij makkelijk in terecht komt. Door die te zien, kun je op dat moment bewust een andere keuze maken. Op dat moment begin jij met het aanleggen van een nieuw pad, wat je wel helpt.

Helaas, zelfkennis is niet vanzelfsprekend


Hoezo niet dan? Ik ben al mijn hele leven bij mezelf. Hoe kan het dan zijn dat ik mezelf niet ken?

Aangeleerde patronen

Een eerste reden noemde ik hiervoor al: Jij hebt zoveel gewoontes aangeleerd, zoveel patronen. Die worden automatisch afgevuurd op het moment dat jij in een situatie terecht komt, waarvan jouw brein denkt “Hey, dit werkte de vorige keer”

Ooit heb je deze patronen aangeleerd, omdat ze nuttig voor je waren. Als je vroeger vaak te horen kreeg dat je stom was, dan kan het zijn dat je jezelf hebt aangeleerd om je onzichtbaar te maken. Want hey, als ze je niet kunnen zien, kunnen ze ook niks van je vinden toch?
Of misschien ben je wel opgegroeid in een groot gezin, waar je behoorlijk aanwezig moest zijn, om op te vallen. En dus heb je jezelf aangeleerd om je groter voor te doen dan je bent. En overschreeuw je eerder iemand anders, dan dat jij je laat overschreeuwen.

Elke keer als je nu in situatie terecht komt waar je het eng vind wat mensen van je denken, maak je je onbewust nog steeds onzichtbaar. Of als je juist verwacht dat je niet gezien gaat worden, kom je met veel bombarie binnen. Maar helpt dit je nog wel?

Je hebt jezelf nooit echt leren kennen

Er zijn drie vlakken waarop jij jezelf helaas niet zo goed kent, als jij denkt:

  • Je persoonlijkheid
  • Jouw talenten
  • Jouw interesses

Persoonlijkheid

Hoe vaak heb jij het gevoel dat je niet helemaal jezelf bent? Dat je je graag anders voor zou willen doen? Dat je bijvoorbeeld weer vriendelijk ja zegt op een vraag, terwijl je eigenlijk nee bedoelt?

Dat komt doordat jouw ouders of opvoeders, en je opa’s, oma’s, leraren al heel vroeg lieten blijken waar ze wel blij van werden en waarvan niet. Deed je iets wat ze goed vonden, dan kreeg je een beloning. Een knuffel, een compliment, misschien iets lekkers.
Maar deed je iets waar ze niet blij mee waren, dan merkte je dat ook. Ze lachten niet meer, of je kreeg een standje of zelfs straf.

Dit heeft er voor gezorgd dat jij je gedrag hebt aangepast. Soms zelfs zo ver, dat je niet eens meer goed weet of voelt, hoe je dan wel zou willen zijn.

Talenten

Op school krijg je een vrij vast vakkenpakket. Een aantal talen, een aantal betavakken, geschiedenis, tekenen, muziek. Daarin mag je nog beetje kiezen.

Maar wat die vakken niet doen, is jou laten zien waar je nu echt in uitblinkt. Waar jij beter in bent dan gemiddeld en wat je ook nog eens ontzettend leuk vindt om te doen. Nee, het beste is als je op alle vakken ongeveer hetzelfde scoort. Op zijn minst voldoende, maar liever meer dan dat.

Maar je hebt waarschijnlijk geen aanwijzingen gekregen naar waar je nou echt aanleg voor had.
Op dit moment ben je heel goed in je werk. Daar twijfel ik niet aan. Maar zijn het ook echt de vaardigheden waar je energie van krijgt?

Interesses

Misschien is het niet zo dat je je interesses echt verleerd hebt, maar je hebt in ieder geval niet geleerd om ze te volgen.
Doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg.
Kies liever iets wat past binnen het verwachtingspatroon wat we van je hebben.
Kies voor de ‘veilige’ route in plaats van dat je je dromen na gaat jagen.


Hoe staat het met jouw zelfkennis


Je hebt nu kunnen zien hoe belangrijk het is om inzicht te hebben in wie jij bent en wat belangrijk voor jou is. Maar ook welke overtuigingen en patronen jij hebt, die jou tegenhouden om die volgende stap vooruit te zetten.

Als je nu denkt: Ik ben supergelukkig met wat ik doe en hoe mijn leven is. Het sluit precies aan bij wie ik wil zijn.
Dan echt: Go you! Geweldig.

Maar heb je dit gelezen en heb je wel een paar keer gedacht: Shit, ik doe inderdaad niet waar ik blij van wordt. Ik herken me er wel in dat ik me heb aangepast aan wat ik dacht dat er van me verwacht werd. Dan kan het zijn dat jij nog niet glashelder hebt wie jij bent of wil zijn.

Als dat het geval is, dan help ik je natuurlijk graag verder. Neem vrijblijvend contact met op via de mail of plan een afspraak met mij in.

Ook interessant:

Deel dit op social media:

Share on facebook
Share on whatsapp
Share on pinterest

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Wil je nooit iets missen?

Schrijf je dan nu in, zodat je de inspiratiemails altijd direct in je mailbox ontvangt!

(Jouw gegevens zijn 100% veilig bij mij. Je kunt je hier te allen tijde voor uitschrijven.)