Kiezen is moeilijk

Kiezen is moeilijk als er te veel keuzeopties zijn

Wat is beter? Wel mogen kiezen of niet?

Voor mezelf weet ik dat wel. Ik vind het ontzettend belangrijk dat ik mijn eigen keuzes mag maken. Voor mij gevoel geeft het me echt een stukje vrijheid om mijn eigen beslissingen te nemen en geeft het me controle over mijn eigen leven. Dus ja, ik denk dat ik een stuk gelukkiger ben dat ik mijn eigen pad mag kiezen in plaats van dat alles voor mij bepaald wordt.

Maar is het dan altijd even makkelijk. Honestly? Absoluut niet. Er is echt zoveel om uit te kiezen en soms zou ik gewoon willen dat alles mogelijk was. Er is zoveel om uit te kiezen dat het echt wel voorkomt dat ik bijna niet eens weet waar ik moet beginnen.

Herken jij dat ook dat het soms echt heel moeilijk kan zijn? En weet je waardoor dat komt?


Te veel keuzes


Als je uit maar een paar dingen kunt kiezen, dan is dat vaak nog wel te doen. Maar soms lijkt alsof ze je het liefst zoveel mogelijk opties willen geven en voor de grap nog maar eens een veelvoud aan opties bij hebben verzonnen.

Kijk alleen maar eens naar de arbeidsmarkt. Hoeveel verschillende banen zijn er tegenwoordig wel niet. De diversiteit is enorm toegenomen. Een paar generaties terug kon je nog kiezen uit timmerman of schilder, vrachtwagenchauffeur of koerier. Tegenwoordig, met de enorme digitalisering, kun je het je bijna zo gek niet bedenken.

Ik ben het overzicht kwijt

Poeh, zoveel keuzes… waar moet je in hemelsnaam beginnen? We zien gewoon letterlijk door de bomen het bos niet meer. Het maakt ons letterlijk in de war. Hoe kom je er in hemelsnaam achter welke keuze beter is dan de andere?

Het liefst zou je echt alle opties uit willen proberen, maar dat kan lang niet altijd. Als je tien soorten koekjes eerst mag proeven voordat je er één soort kiest en koopt, is het nog wel te doen. Bij honderd verschillende koekjes wordt het al lastiger, want tegen de tijd dat je bij nummer twintig of dertig bent, ben je nummer één al lang weer vergeten.

Maar probeer dit maar eens toe te passen op je werk. Ja, je kunt best een aantal verschillende functies proberen voordat je een richting kiest. Er zijn genoeg mensen die hun carrière beginnen met jobhoppen. Maar dit kun je waarschijnlijk niet eeuwig volhouden en per functie ben je toch nog wel een periode kwijt om het echt uit te kunnen proberen. Alle opties uitproberen, dat gaat je helaas nooit lukken.

Ik vind het helemaal niet leuk om te kiezen

Doordat we het overzicht kwijt zijn of eigenlijk nooit een volledig beeld van alle opties kunnen krijgen, blijven we maar nadenken over wat we moeten kiezen. Zou het niet beter zijn om…? Is deze optie niet beter als…? We blijven maar wikken en wegen.
Op dat moment krijgen we te maken met geanticipeerde spijt, want ja als ik toch voor optie A ga, dan zou later wel eens kunnen blijken dat optie B of C toch beter zouden zijn geweest. En dan kan ik niet meer terug.

En als we dan inderdaad toch eindelijk die keuze hebben gemaakt, dan zijn we vaak toch niet tevreden met die keuze. De andere opties die we hadden kunnen kiezen, laten we ons namelijk ook niet los. Bij optie B was dit beter geweest en bij optie C was dat andere weer beter. Vervolgens zijn we ontevreden met onze keuze die toch ook hele goede eigenschappen heeft.


Potjes jam en extra studiepunten


In 2000 hebben Iyengar en Lepper onderzoek gedaan naar het effect van relatief veel keuzemogelijkheden. Zij kwamen tot de conclusie dat een grote hoeveelheid keuzes ons inderdaad niet nog steeds gelukkiger maakt. Volgens hen heeft dit juist een negatief effect op onze motivatie, onze besluitvaardigheid en onze tevredenheid.

Welke jam wil je kopen?

Bij één van deze onderzoeken gingen ze in een winkel staan om jam te verkopen. Op de ene dag hadden ze een stelling met ‘maar’ 6 verschillende soorten jam staan. Op een andere dag stonden ze er weer, maar nu met maar liefst 24 verschillende. Wat een keuze!

Wat bleek; de dag met 24 soorten jam kwamen er veel meer kijkers langs. Maar hoewel er veel meer kijkers langskwamen, werd er juist veel minder verkocht. De 6 verschillende soorten leken misschien minder interessant, maar hier werd toch eerder gekozen om wel één van deze potjes te kopen.

En als achteraf an de kopers werd gevraagd of ze tevreden waren met hun keuze, bleek het dat de mensen die uit maar zes verschillende mochten kiezen, veel meer tevreden waren. Terwijl de mensen die veel meer keuze hadden gehad, toch twijfelden of ze niet toch een andere hadden moeten kiezen.

Mogelijkheid om meer studiepunten te halen

In een ander onderzoek gaven zij studenten de optie om facultatief meer studiepunten te verdienen. Hiervoor moesten zij een essay schrijven. De ene groep kreeg een mooie lijst van maar liefst dertig onderwerpen. Genoeg keuze toch?
De andere groep moest het doen met maar zes onderwerpen.

En hier bleek dat de studenten die maar zes opties kregen om uit te kiezen, veel vaker besloten om inderdaad dit essay voor extra studiepunten te schrijven. Ook waren deze essays nog eens van een betere kwaliteit dan de essays geschreven door de studenten die veel meer keuzevrijheid hadden.

Choice overload

Een te veel aan keuze leidt tot choice overload. Ja, we genieten van het aanbod en we voelen ons vrijer. Maar het keuzeproces frustreert. Want hoe bepaal je welke soort jam beter is dan de andere en hoe maak je de keuze over welk onderwerp je liever wilt schrijven?
Je blijft hangen in je keuze. Je durft niet te kiezen. Totdat je uiteindelijk maar besluit om dan maar helemaal niet te kiezen en geen jam te kopen of een essay te schrijven. Onze motivatie is weg en we worden besluiteloos.

Nu hebben we het hierboven over potjes jam en het wel of niet schrijven van essay. Dit zijn natuurlijk geen levensbepalende keuzes. Als je het essay niet schreef, zakte je niet voor je opleiding.
Maar we zien dit natuurlijk ook gebeuren op het moment dat we moeten gaan nadenken over het werk wat we willen gaan doen. We weten niet waar we moeten beginnen met zoeken en blijven daardoor hangen in het keuzeproces. Is het dan niet toch makkelijk om te blijven zitten in het werk wat je al doet? Ook al vind je het echt helemaal niks meer?


Maar hoe komen we dan toch tot een keuze?


Breng het aantal keuzemogelijkheden terug

Om toch een keuze te kunnen maken is het belangrijk dat je eerst het aantal keuzeomogelijkheden terug te brengen naar een kleiner aantal. Het is echt onmogelijk om alle opties te kennen en je moet jezelf ook de vraag stellen of het echt noodzakelijk is om alles te weten. Dit vraag alleen wel een stukje zelfkennis, want je moet wel weten welke mogelijkheiden je sowieso al weg kunt strepen.

Zoek informatie over de overgebleven opties

Als je dan het aantal waar je uit kunt kiezen een stuk kleiner hebt gemaakt, kun je deze gaan onderzoeken. Probeer je alleen ook hierin weer te beperken. Welke informatie heb je echt nodig? Waar moet de keuze die jij maakt op zijn minst aan voldoen?

Zoek voor je verschillende opties die informatie op en schrijf aan de hand van die speurtocht op wat de voor- en nadelen van elk zijn. Kijk, nadat je pro’s en de cons hebt uitgeschreven, welke optie voor jou het beste uit de verf komt. Welke heeft meer voordelen of welke heeft de belangrijkste voordelen?

Maak je keuze

Baseer hierop je keuze en weet dat je keuze nooit perfect zal zijn. Ja, een andere keuze heeft weer andere voordelen, die deze keuze niet heeft. Maar je hebt nu wel een keuze gemaakt die voldeed aan de eisen die je vooraf had opgesteld. Die andere keuze had weer andere voordelen gemist die je nu wel hebt.

En misschien iets om je gerust te stellen: Een keuze is meestal niet definitief. De keuze die je nu maakt, hoeft een andere niet persé uit te sluiten. Een keuze is over het algemeen niet voor eeuwig. Je kunt altijd weer bijsturen!


Wanneer heb jij moeite met keuzes maken? Laat het me hieronder weten!

Ook interessant:

Deel dit op social media:

Share on facebook
Share on whatsapp
Share on pinterest

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Wil je nooit iets missen?

Schrijf je dan nu in, zodat je de inspiratiemails altijd direct in je mailbox ontvangt!

(Jouw gegevens zijn 100% veilig bij mij. Je kunt je hier te allen tijde voor uitschrijven.)