Persoonlijkheidstesten: Hou hier rekening mee!

artikel - Het gevaar van een persoonlijkheidstest

Luister je liever de podcast?

Persoonlijkheidstesten… Volgens mij heb ik ze echt allemaal gedaan. In ieder geval alle persoonlijkheidstesten die je online kunt vinden. Maar ook een aantal via coaches.

Ik liep namelijk helemaal vast en het enige wat ik me nog afvroeg was:
Wie ben ik eigenlijk?
Wat wil ik nou echt?
Ik was de weg volledig kwijt.

En wat doe je als je vragen hebt?
Googlen!
En daar waren ze hoor: Alle persoonlijktesten die je je maar voor kan stellen.
Zouden die het antwoord hebben?

Wat maakt persoonlijkheidstesten aantrekkelijk?


Voor mij was het eerlijk gezegd deels afleiding, maar ook de hoop om op een makkelijke manier antwoorden te vinden.

Je opent een test. 
Daarna vul je een aantal vragen in.
Je drukt op de knop om af te ronden…
En voila: Het resultaat staat of op je beeldscherm of in je mailbox.

Zonder hulp is het moeilijk om antwoorden te vinden op vragen zoals:

  • Wie ben ik?
  • Wat past wel bij mij?
  • Wat wil ik eigenlijk?

Dit zijn vragen waar je je helemaal suf over kunt denken. En toch kom je met dat vele nadenken, toch niet bij het antwoord. Als je dan zo’n persoonlijkheidstest tegenkomt, geeft dat weer nieuwe hoop. Zou die test je het antwoord kunnen geven? Of op zijn minst hints?

Helaas, zo makkelijk is het vaak niet.

Wat kan er mis gaan als je vertrouwt op een persoonlijkheidstest?


Natuurlijk zijn er persoonlijkheidstesten in alle soorten en maten. Ten eerste zit er natuurlijk al een heel groot verschil tussen een test zoals ‘Welk Hogwartshuis hoor jij bij? Ben je Ravenclaw of Slytherin?’ en een test om te kijken welk DISC-profiel, welke communicatiestijl, bij jou past.

Het zal je vast niet verbazen dat een test, waar echt een model achter zit, waarschijnlijk betrouwbaarder is, dan een test gebaseerd op popcultuur. Maar zelfs daar moet je voorzichtig zijn, want de ene DISC-test is weer niet de andere.

Ten tweede zit er ook een behoorlijk verschil tussen de testen die je gratis online kunt maken en de testen die je door een coach af laat nemen. Achter die laatste zit weer veel meer onderzoek dan achter de gratis testen online.

Neemt niet weg, dat elke persoonlijkheidstest zijn risico’s heeft.

Je hebt de persoonlijkheidstest niet goed ingevuld


Welke test je ook maakt, wat ik je nu ga vertellen is heel belangrijk:
Vul een persoonlijkheidstest altijd in vanuit wat het beste bij je past. Niet wat je wil dat bij je past. Niet wat je denkt dat het beste antwoord is, zodat je het beste beeld van jezelf geeft.

Bij een persoonlijkheidstest bestaat er niet zoiets als goed of fout. Eigenlijk is het woordje ‘test’ in ‘persoonlijkheidstest’ ook ongelukkig gekozen. Een test impliceert namelijk dat het goed of fout kunt doen. Dat je een goed en een slecht resultaat kunt hebben. En dat is bij en persoonlijkheidstest absoluut niet zo.

Waar heb bij een persoonlijkheidstest omgaat is dat je inzicht krijgt in jezelf. En dat krijg je alleen als je een test zo passend mogelijk invult. Anders krijg je een beeld bij jezelf, die nog steeds niet bij je past.

Maar zelfs als je dit zo goed mogelijk probeert te doen, dan nog is het moeilijk. Ten eerste doordat je altijd blinde vlekken hebt. Dingen die je wel hebt of doet, maar die je niet bij jezelf ziet of wil zien. Hoe dan ook blijft een test subjectief.

Wat ook een grote invloed kan hebben, is hoe je je voelt terwijl je de test maakt. Jouw gemoedstoestand kan heel veel invloed hebben op het resultaat. Ga een test alleen maken als jij goed in je vel zit!

Mijn ervaring met de BIG5


Nee, met de BIG5 bedoel ik hier niet de Big 5 die je in Afrika tegenkomt.
Tot nu toe ben ik die alleen nog maar in de dierentuin tegengekomen.

De BIG5 kijkt hoe hoog je scoort op:

  • Openheid voor ervaring: Sta jij open voor nieuwe ervaringen? Hoe nieuwsgierig ben je?
  • Consciëntieusheid: In hoeverre ben je georganiseerd en gedisciplineerd?
  • Extraversie: Hoe outgoing ben je? Hoeveel behoefte heb je aan contact?
  • Vriendelijkheid: Ben je meegaand? Hoe begaan ben je met de mensen om je heen?
  • Emotionele stabiliteit: Hoe kalm ben je van nature? OF ben je van je makkelijk van je stuk te krijgen?

Op het moment dat ik eindelijk toestemming kreeg om deze test te maken, ging het niet zo goed met me. En dat is een understatement. Ik was al heel lang zoekende en ik was uitgeput en eerlijk gezegd bijna wanhopig.

Toen het mailtje met de toegangscode in mijn mailbox zat, wilde ik die meteen maken. Ik wilde zo snel mogelijk antwoord. Maar doordat het op dat moment slecht met ging, had dit ook effect op het resultaat: Mijn emotionele stabiliteit was dramatisch laag en mijn openheid voor ervaring was het tegenovergestelde van wat het eigenlijk is. Hoe? Doordat mijn hele houding was dat ik bij dit bedrijf niks meer wilde leren en daar alle vragen over jezelf ontwikkelen op heb ingevuld.

Dan kun je nog zo je best doen om het zo waarheidsgetrouw in te vullen…
En dan kan een coach nog zo zijn best doen om het goed te interpreteren…
Het resultaat klopt gewoon niet.

De uitslag van je persoonlijkheidstest wordt niet goed geïnterpreteerd


Kan ook dat het invullen van de test wel goed is gegaan of in ieder geval zo goed mogelijk. Maar zelfs dan kun je de verkeerde conclusies uit het resultaat trekken. Of dat je denkt: Deze persoonlijkheidstest zal het dan wel goed hebben.

Wees altijd kritisch over de resultaten!

Kijk goed naar het resultaat en voel of het voor jou klopt of niet. Of je jezelf daar in herkent ja of nee. Maar wees dan wel eerlijk naar jezelf. Ga niet meteen zeggen dat het resultaat niet klopt, als het niet is wat je had gehoopt.

Deze verkeerde interpretatie kun je zelf doen, maar ook coaches doen het niet altijd goed. Er zijn ook coachens die aannemen dat het resultaat van een persoonlijkheidstest de correcte uitslag is en altijd maar op één manier geinterpreteerd kan worden.

Ga met je coach in gesprek over het resultaat. Laat het resultaat de input voor een gesprek zijn om er achter te komen hoe je tot dat resultaat bent gekomen. Hoe voelde je je toen je de test ging maken. Welke aannames had je bij het maken van de test. Wat ging er door je hoofd?
Bij de BIG5 hadden we bijvoorbeeld kunnen bespreken dat ik me echt slecht voelde toen ik de test maakte. En dat ik hem volledig had ingevuld met mijn huidige werk in het achterhoofd. Het werk waar ik absoluut vanaf wilde en niks wilde vernieuwen.

Je ziet de uitslag als DE waarheid


“Volgens deze test ben ik totaal niet dominant. Ik ga nooit leiding kunnen geven.”
“Ik kan er helemaal niks aan doen dat mensen me bot vinden. Ik ben nou eenmaal heel direct”

Op dat moment ga jij jouw gedrag verschuilen achter de uitslag van een persoonlijkheidstest. En ja, misschien ben je inderdaad niet zo dominant en misschien ben je inderdaad wel vrij direct. Ik zeg niet dat het resultaat niet bij je past en dat jij je er niet herkent.

Maar het resultaat van een test, mag nooit een excuus zijn voor wat jij wel of niet doet. Het mag geen excuus zijn voro de stappen die jij wel of niet zet in je leven. Als je dat doet, dan zet je jezelf gevangen in het resultaat van je persoonlijkheidstest.

Een persoonlijkheidstest geeft jouw voorkeur aan


Ik zei net al dat een persoonlijkheidstest eigenlijk geen test is. Maar er is nog iets wat heel verwarrend kan zijn. We denken namelijk dat zo’n test ons gaat vertellen wie we zijn. Maar dat is helemaal niet waar. Wat het doet is jou laten zien wat jouw voorkeur is.

Goed, je scoorde niet hoog op dominantie. Je voelt je er niet lekker bij als je je dominant op moet stellen en het heeft totaal niet je voorkeur. Maar dat hoeft helemaal niet te betekenen dat jij geen leiding kang even. Er zijn ook andere manier van leidinggeven. En als het echt een keer nodig is om je dominanter op te stellen, zou je het dan echt niet kunnen?

Right, je bent liever direct en rechtdoorzee, dan dat je ergens omheen draait. Niks mis mee. Maar dat betekent niet dat je altijd onnodig bot moet zijn. Het gaat ook om inzien wanneer je het wel en niet kunt maken. Net zoiets als dat je vindt dat je altijd vrolijk moet kunnen zijn, maar dat je je bij een uitvaart toch een beetje inhoudt.

Laat de test niet bepalen wie jij bent. Zeker niet als de kans ook nog eens groot is dat je de test vanuit een verkeerde mindset hebt ingevuld of deze niet goed geïnterpreteerd wordt. Hoe jij voelt dat je wil zijn, gaat altijd boven de uitslag van een test.

Zolang je eerlijk tegen jezelf blijft, natuurlijk. Je op een manier voordoen, omdat je denkt dat dat de goede manier is en je daarom heel graag zo wil zijn, kost je heel veel energie.

Wat je wel kunt met een persoonlijkheidstest

Als je dit nu hebt gelezen, kan ik me heel goed voorstellen dat je denkt: “Wat moet ik hier überhaupt nog mee?”
Maar een persoonlijkheidstest kan je zeker wel op weg helpen.

Als we er even vanuit gaan dat jij een test goed ingevuld hebt, dan krijg jij daarmee inzicht in waar jouw voorkeuren liggen. Het kan net dat extra stukje informatie zijn, waardoor jij jezelf beter leert kennen.
“Ow, dat verklaart waarom ik in situatie X altijd zo reageer.”
“Hey, nu zie ik waarom ik het fijn vind om met taak Y bezig te zijn.”

Gebruik de uitslag van je persoonlijkheidstest in een gesprek


Het nadeel van in je eentje een persoonlijkheidstest maken, is dat je nog steeds in je eigen denkwereldje blijft zitten. Wat je echt kan helpen als je er over in gesprek gaat. Dus pak het resultaat er een keer bij en ga in gesprek met je partner, een familielid, je beste vriend of vriendin. In ieder geval iemand die jou goed kent en die jij ook helemaal vertrouwt.

Wat herkennen zij bij jou?
En wat herkennen ze dan weer helemaal niet?
Wat herken jij bij jezelf en kun je uitleggen waarom dat zo is?

Juist door er op deze manier over in gesprek te gaan, kun je tot allerlei inzichten komen. Dan wordt het resultaat veel helderer, doordat je het in je eigen woorden kunt verwoorden of in de woorden van je partner, familielid of vriend terughoort. En je krijgt een veel beter beeld bij wat wel en wat niet klopt aan de test!

Wat ook wel wordt gedaan, maar je moet echt even kijken hoe je je daarbij voelt, is dat je partner, een familielid of een vriend voor jou de test invult. Dat hij of zij de antwoorden geeft die hij of zij bij jou vindt passen. Ik had het net al over je blinde vlek. Zij zien vaak andere dingen bij jou dan jijzelf.

Of, is ook nog een optie. Ga samen de test voor jou invullen. Dan kun je bij de vragen zelf al bespreken hoe zij denken hoe jij zou reageren. Moet je wel voor open staan natuurlijk, want dat kan heel confronterend zijn. Maar als jij jezelf echt wil leren kennen, dan ga ik er vanuit dat jij dat aankunt.

Als communicatiemiddel in coaching


Ik noemde het net al. Als je bij een coach een persoonlijkheidstest maakt, neem dan niet het resultaat zomaar aan. Op het moment dat je hoort dat het resultaat iets aangeeft en dat dat betekent dat je dan wel zo zal zijn, ga daar dan niet zomaar mee akkoord. Tenzij het voor je gevoel helemaal klopt natuurlijk, maar zelfs dan kun je nog in gesprek gaan over wat dat dan betekent.

Ik vind het heel belangrijk dat een test wordt gemaakt om daarmee samen tot diepere inzichten te komen. En dat betekent dat je er samen over in gesprek gaat. Laat het een middel zijn om zaken met elkaar te kunnen bespreken. Want juist uit dat gesprek ga je de inzichten krijgen.

Jouw coach kent je ondertussen waarschijnlijk al een beetje. Tenminste, als jullie al een paar gesprekken hebben gehad. Wat herkent hij of zij bij jou? Wat juist weer niet? En kun jezelf verwoorden waarom het voor jouw gevoel wel of niet klopt?

Persoonlijkheidstesten om elkaar beter te begrijpen


Als je, net als ik, in het web van alle persoonlijkheidstesten bent gevallen, dan heb je deze waarschijnlijk vooral gedaan om jezelf beter te leren kennen. Maar wist je dat het ook een heel mooi middel is om elkaar beter te begrijpen?

Ik gaf net al aan dat jij jouw resultaat als gespreksstof kunt gebruiken om jezelf, via de ander, beter te leren kennen. Maar je kunt het ook gebruiken om elkaar beter te leren kennen.

Bijvoorbeeld je partner.
Of je beste vriend of vriendin.
Of je collega’s.

Wat ik hier wel aanraad is dat ieder voor zich de test gaat maken en dat iedereen zijn of haar resultaat meeneemt om te bespreken. Tenminste, dit zou ik doen als je het met je team op je werk gaat doornemen. Met je partner of je beste vriend/vriendin, iemand die je volledig vertrouwt, kun je ook de andere manieren gebruiken:

  • Je vult de test voor elkaar in en bespreekt het resultaat.
  • Je vult de test samen in en bespreekt ook wat je denkt dat de ander daar zou doen.

Als je de persoonlijkheidstest niet samen invult, ga dan met elkaar het resultaat doornemen.
Wat herkent iedereen bij zichzelf?
Herkent de ander of de rest dit ook bij die persoon?
Wat herken jij bij de anderen?

Als je dit gesprek met elkaar aangaat leer je niet alleen jezelf beter kennen, maar ook elkaar. Je leert waar de ander behoefte aan heeft. Wat zijn of haar voorkeur is. En je ontdekt hoe je elkaar aan kunt vullen. Heerlijk toch?

Belangrijk om in je achterhoofd te houden bij persoonlijkheidstesten


Nog even, op een rijtje, waar je rekening mee moet houden als je toch aan de slag wil met persoonlijkheidstesten:

  • Maak een test alleen als je je goed voelt.
    Maak een test niet als je vermoeid bent, veel last hebt van stress of ziek bent.
  • Bij een persoonlijkheidstest gaat het niet om goed of fout.
    Het gaat om wat bij jou past.
    Als jij het maatschappelijk gewenste antwoord invult, krijg je een verkeerd beeld van jezelf.
    Daar naar proberen te leven, kost superveel energie.
  • De uitslag van een persoonlijkheidstest is niet de waarheid.
    • Misschien klopt de hele uitslag niet, doordat jij niet met de juiste mindset de test hebt ingevuld of de test niet betrouwbaar is.
    • Mogelijk wordt de test niet goed geïnterpreteerd, waardoor je alsnog een verkeerd beeld van jezelf krijgt.
    • Ook als de uitslag wel aansluit bij jou; het resultaat is nog altijd wat jouw voorkeur is. Voorkeuren liggen niet vast. Het betekent niet dat er dingen zijn die dan opeens onmogelijk zijn.

Wat je vooral wel moet doen

  • Gebruik een persoonlijkheidstest om meer inzicht in jezelf te krijgen. Doe dit vooral ook niet alleen maar kies iemand uit die je vertrouwt om het resultaat mee door te nemen. Juist door zelf onder woorden te brengen wat je wel en niet herkent en van de ander te horen wat ze wel en niet bij je zien, geeft je het grootste inzicht.
  • Als je een test afneemt bij een coach, gebruik het dan ook altijd als gespreksstof tijdens een sessie. Ga niet blind af op het resultaat of de interpretatie van de coach. Ook hier weer krijg je het meeste inzicht door het zelf onder woorden te brengen en te bespreken wat er door je heen ging toen je deze test aan het maken was.
  • Doe een persoonlijkheidstest samen met iemand die je lief is. Hiermee leer je niet alleen jezelf, maar leren jullie ook elkaar beter kennen. Wat zijn je behoeftes? Wat zijn jouw voorkeuren? En waar vullen jullie elkaar aan?
  • En als je het dan doet met iemand die je lief is, waarom dan niet ook met collega’s met wie je nauw samenwerkt? Ga je misschien iets minder diep, iets minder persoonlijk, maar stel je eens voor hoe jullie samenwerking kan verbeteren als jullie elkaar beter begrijpen? Als je weet wat voor je collega wel of niet werkt? Wat de behoeftes zijn binnen het team en hoe jullie elkaar aan kunnen vullen?

Hoe denk jij nu over persoonlijkheidstesten?


Vind je ze nog steeds leuk om te maken of denk je nu, hier heb ik helemaal niks aan?
Neem je de uitslag nu met een extra korreltje zout of vertrouw je grotendeels op de uitkomst? Of juist totaal niet meer?
En hoe voelt als je dit gebruikt om het gesprek aan te gaan met iemand die je volledig vertrouwt, je collega’s of een coach?

Let me know!

Ook interessant:

Deel dit op social media:

Share on facebook
Share on whatsapp
Share on pinterest

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Wil je nooit iets missen?

Schrijf je dan nu in, zodat je de inspiratiemails altijd direct in je mailbox ontvangt!

(Jouw gegevens zijn 100% veilig bij mij. Je kunt je hier te allen tijde voor uitschrijven.)